Rau lủi vườn nhà

Tháng 9, tháng 10 âm lịch, trời cứ mưa rả rích. Ở vùng đất Quảng Nam, mỗi lần mưa thường là trắng đồng, dầm dề suốt đêm ngày. Hồi còn ở quê khi trời ngớt mưa một tí, ba tôi lại tranh thủ lội bì bõm trên những đám ruộng xăm xắp nước để kiếm con cá, con tôm, mớ rạm đồng... về cải thiện bữa ăn. Má cũng không kém cạnh, nhanh tay cắp chiếc rổ tre đi dạo quanh vườn nhà, nhẹ ngắt những đọt rau lủi xanh mơn mởn.

Sò mai Cù Lao Chàm

Từ bến đò Cửa Đại, thuyền sẽ rẽ sóng đưa bạn vượt qua hơn 20 km để đến với vùng đảo Cù Lao Chàm (xã Tân Hiệp, Hội An, Quảng Nam).

Ốc giấy ngọt vị biển cả

Ốc giấy bán tại các chợ vùng ven biển xứ Quảng. Người miệt biển quê tôi gọi là ốc giấy bởi vỏ loại ốc này rất mỏng, trên bề mặt vỏ lốm đốm những hoa văn đủ hình ngang dọc với nhiều màu sắc trông rất lạ mắt. Con ốc giấy to nhất có thể bằng cả nắm tay của người lớn. Tuy nhiên, thịt ốc giấy ăn ngon phải ít nhất là cỡ 3 ngón tay chụm lại.

Cá nhói

Cư dân sống ở vùng ven biển miền Trung có lẽ không lạ gì con cá nhói. Loại cá này thân to bằng cổ tay con nít, suôn dài, thịt nhiều, trắng và ngon.

Vị ngon ốc đá

Khác với các loại ốc bươu, ốc quắn... sống chủ yếu ở ao hồ, ruộng nước, sông đầm, thức ăn là rau, lá, bùn non thì ốc đá sống ở vùng “thâm sơn cùng cốc”.

Cá de tuy bé mà ngon

Cá de có “ngoại hình” gần giống cá cơm, thân ngắn, lớn bằng ngón tay, da cá màu xanh đậm, xương mềm, thịt ngọt. Cá de xuất hiện nhiều ở vùng cửa biển miền Trung từ tháng 6 đến tháng 9 âm lịch. Thịt cá de rất lành, hàm lượng đạm cao, chứa nhiều can xi, vitamin...

Dộp dộp sông quê

Con sông xứ Quảng quê tôi vào mùa mưa, nước đầy ăm ắp, phù sa đục ngầu, tôm cá từ nơi thượng nguồn theo con nước đổ về. Nhưng khi mùa khô đến, dòng chảy thu nhỏ lại, có những đoạn lòng sông trơ ra những bãi bùn chạy dài. Đây cũng là thời điểm người ta rủ nhau ra ven bờ sông háo hức đi mò dộp dộp (còn có tên gọi khác là con sìa hoặc con vọp vọp).

Bánh đậu xanh phố Hội - quán cũ ngõ xưa

Bạn ở Đà Nẵng nhắn một lời rất gọn: “Tìm mua giúp bánh đậu xanh Hội An để làm quà mang đi xa nhé!”. Vậy là một mình đạp xe, băng qua các ngã phố tìm đến đường Lê Lợi - “thủ phủ” bánh đậu xanh Hội An.

Lạch đầu mùa

Nơi hạ lưu sông Thu Bồn, chợ đầu mùa mưa có đủ các loại cá to, nhỏ với nhiều loại từ trên thượng nguồn đổ xuống. Nào cá chép, cá mè, cá rô, cá ngạnh... trong đó có cả con lạch nguồn - món quà thiên nhiên quý hiếm chỉ xuất hiện trong ngày mưa.

Tôm tít đậm vị biển cả

Ai ở miền biển sẽ không xa lạ gì với con tôm tít. Gọi tôm tít vì hình dáng giống con tít (con rết), đây là loại tôm có thân dài, lưng nhiều đốt, màu trắng đục. Tôm lớn bằng ngón chân cái, đầu có nhiều gạch, vỏ rất cứng nhưng thịt lại mềm, ngọt và béo.

Mặn mà cá chai neo

Hằng năm, khi những cơn gió nồm bắt đầu thổi mang theo cái nắng nóng suốt dọc bờ biển miền Trung, thời điểm này lại xuất hiện nhiều luồng cá chai neo hơn. Trong tiết trời khô hanh, bưng bát cơm dẻo thơm mùi gạo mới, gắp con cá chai neo kho hay xì xụp húp bát canh chua mát lành mới thấy yêu biết mấy vùng biển quê mình...

Món ngon từ núm biển

Khoảng 4 - 5 giờ chiều, những chiếc thuyền bé nhỏ của ngư dân tại các làng chài ven biển Hội An (Quảng Nam) lại đồng loạt ra khơi, bắt đầu một chuyến mưu sinh mới giữa biển cả mênh mông.

Bánh xèo nhộng tằm

Mấy hôm nay trời cứ đổ mưa giông, lúc xối xả dồn dập, lúc lưa thưa vài giọt. Chợt nhớ, cũng dạo này ở quê - những chiều mùa hạ - mây núi kéo về đen sẫm. Mưa ập đến bất ngờ. Hồi ấy, hầu hết bọn trẻ con chúng tôi đều đi chăn trâu tận trong rừng, nên mỗi khi có giông là vội vàng đánh trâu về.

Chả bắp phố Hội

Có những hôm phố cổ Hội An trở mình đón khách thập phương bằng những đợt gió heo may lành lạnh. Đây là dịp để khách du lịch gần xa thưởng thức món chả bắp nổi tiếng thơm ngon.

Mùa lượm ốc quắn

Nhớ ngày còn nhỏ, mỗi khi rảnh chuyện học hành, mấy chị em tôi lại lẽo đẽo theo má đi bắt ốc quắn. Xứ vườn đồi, sống chủ yếu nghề nông gần như là tự cung tự cấp, ruộng làm đủ gạo ăn; heo trong chuồng; rau trên rừng; ốc, cá dưới sông ngày ấy nhiều vô kể. Chịu khó lội dọc theo triền suối qua vài cái khe sâu cũng kiếm được ký ốc cải thiện bữa cơm gia đình.

Vị ngọt củ dền

Ở vùng trung du, củ dền khá quen thuộc, thường được trồng ở vùng đất cát pha, tơi xốp, nhiều mùn. Theo kinh nghiệm dân gian, củ dền là vị thuốc quý có lợi cho cơ thể con người.

Dân dã với nhum

Là động vật thuộc loài nhuyễn thể, nhum có họ hàng với trai, sò; có nhiều loại khác nhau như nhum mỡ, nhum sọ, nhum đen... Trong đó nhum đen nhiều thịt, thơm ngon và béo nhất nên được ưa thích nhất.

Cá cháy sông Thu

Đầu giêng hai cá cháy lại kéo về từng đàn trên dòng sông Thu Bồn (Quảng Nam) quê tôi. Cá cháy sông Thu chỉ to độ ba ngón giữa chụm lại. Cá có thân dẹt, vảy màu bạc, thịt cá có lẫn xương, là nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Ăn cá cháy có lợi cho những người thường hay bị đau khớp, nhức xương...

Bánh lăn

Bánh lăn là một món ăn đặc biệt in sâu trong tâm trí người Quảng quê tôi. Trong những ngày tết, bánh lăn được nhiều người đặt trên bàn thờ gia tiên một cách trang trọng. Bánh để được lâu mà không sợ bị hư hay ngả màu, nên còn được dùng làm món quà đặc sản cho người xa nhà, lâu ngày mới có dịp về quê ăn tết.

Nồng ấm mứt nghệ

Năm nào cũng vậy, đến cỡ đầu tháng chạp người dân quê tôi lại bước vào thời điểm thu hoạch nghệ. Nhà nông, trong vườn hay trên rẫy không thể thiếu luống rau, luống đậu, đám gừng, đám nghệ... Thế nên dù có bận bịu đến đâu, nhà nào cũng cố gắng làm một mẻ mứt nghệ mỗi dịp tết về.

Lạ miệng ruốc khô

Trong số các sản vật quý nơi xứ biển miền Trung, bên cạnh mực, chem chép, ốc, tôm... thì không thể quên kể ruốc. Cứ vào mùa ruốc, các bà nội trợ lại tha hồ chế biến nhiều món ngon hấp dẫn như gỏi ruốc, ruốc nấu canh, mắm ruốc... Những năm ruốc lên rộ, sản lượng đánh bắt nhiều vô kể, lại thêm món ruốc khô.

Thơm giòn bánh ghẹ

Thú vị! Đó có lẽ là cảm xúc của không riêng ai khi lần đầu được thưởng thức món bánh ghẹ - thứ quà vặt độc đáo của người phố Hội mỗi khi đông về.

Thơm nồng bánh kẹp

Phố Hội đã có những ngày se lạnh đầu đông. Dạo một vòng qua các ngõ hẻm, nghe đâu đó thoang thoảng mùi thơm của bắp nướng, khoai nướng, của những chiếc bánh rán giòn giòn, những chiếc bánh chuối chiên vàng lựng... và cả món bánh kẹp nóng hổi - một món ăn chơi ngon, lạ miệng, chiếm được cảm tình của hầu hết mọi người.

Thơm béo dồi trường

Dồi trường là phần ngon nhất và hiếm, phải đi chợ sớm hay dặn trước những lò mổ heo mới có được. Với dồi trường, các chị nội trợ tha hồ biến tấu thành nhiều món ngon đặc sản: hấp hành gừng, cháy tỏi, xào bông hẹ, bông thiên lý... Đặc biệt, món dồi trường luộc chấm mắm tôm dễ làm mà cũng rất dễ 'ghiền'.

Thịt kho dưa cải mắm ruốc

Ngày mưa, quê tôi nhà nào cũng có vại dưa cải trong nhà. Dưa cải có thể làm thành nhiều món giúp bữa ăn thêm ngon miệng.

Vị ngọt cua đồng

Cua đồng vốn là nguồn thực phẩm quý của nhà nông. Thịt cua có vị ngọt lạnh, giàu dinh dưỡng, có tác dụng thanh nhiệt giải độc, chữa trị một số bệnh như tan máu tụ, giãn cơ, chữa mụn nhọt, sưng tấy, viêm cơ, sốt nóng...

Món ngon từ diềm heo

Diềm heo ngon nhất khi vừa được lóc ra từ những con heo mới mổ. Người thợ mổ khéo léo tách thớ thịt diềm săn chắc từ phần ngấn cổ; phần thịt này có khối lượng rất khiêm tốn so với tổng khối lượng thịt của một con heo. Diềm có cấu trúc nửa nạc nửa mỡ nên khi nấu giả cầy, từng miếng thịt không quá mềm cũng không quá béo.